Home Ogólnie Długo, szczęśliwie i bez puenty czyli zwierz o finale Downton Abbey

Długo, szczęśliwie i bez puenty czyli zwierz o finale Downton Abbey

autor Zwierz

Zwierz miał z Down­ton Abbey chy­ba jeden z najbardziej bur­zli­wych seri­alowych związków ostat­nich lat, oglą­danie seri­alu zaczął od abso­lut­nego zach­wytu, by potem z zaskocze­niem stwierdz­ić, że jest seri­alem nie tylko rozczarowany ale i przede wszys­tkim znud­zony. Gdy­by nie jeden bard­zo dłu­gi prze­jazd do Gdańs­ka iż powrotem zwierz pewnie nigdy nie wyszedł­by w swoim oglą­da­niu seri­alu poza sezon czwarty.  Dotr­wał jed­nak do samego koń­ca czyli do najbardziej finałowego ze wszys­t­kich odcinków. Poniżej spoil­ery.

01_08225916_382477_2554803a

Zwierz przyz­na szcz­erze, był przeko­nany, że Fel­lowes – sce­narzys­ta i pomysło­daw­ca seri­alu ma jak­iś bardziej skom­p­likowany czy prze­myślany plan na spię­cie seri­alu klam­rą fab­u­larną. Jak wszyscy pamię­tamy rozpoczy­na go trage­dia Titan­i­ca i przy­by­cie do Down­ton nowego służącego Johna Bate­sa. Te dwa wydarzenia miały ruszyć law­inę zdarzeń kole­jnych napędza­ją­cych ser­i­al. Jak wszyscy wiemy pier­wszy wątek rozwiązał się dość szy­bko – kiedy Mary poślu­biła Matthew dal­szy los Down­ton wydawał się zabez­piec­zony. Z kolei sam Bates znalazł wierną żonę w postaci Anny i właś­ci­wie – dra­maty­czne kole­je jego losu odwró­ciły się na dobre. Stąd też zwierz zas­tanaw­iał się jakim moc­nym akcen­tem sce­narzys­ta zamknie his­torię by widz nie był pozostaw­iony w przeko­na­niu, że właś­ci­wie nie ma tu żad­nego zakończenia.  Okaza­ło się jed­nak że zwierz nieco przecenił Fel­lowe­sa, bo ser­i­al żad­nej klam­ry fab­u­larnej ani cza­sowej nie ma. Kończy się tak, że gdy­by jutro ogłos­zono, że będzie kole­jny sezon to widz nieszczegól­nie by się zdzi­wił. Taki był mniej więcej poziom emocji.

Downton Abbey | Christmas Final Episode 2015 | Behind The Scenes We return to the sumptuous setting of Downton Abbey for the finale of this internationally acclaimed hit drama series. As our time with the Crawleys draws to a close, we see what becomes of them all. The family and the servants, who work for them, remain inseparably interlinked as they face new challenges and begin forging different paths in a rapidly changing world. Photographer: Nick Briggs

Teo­re­ty­cznie tym co kończy nam ser­i­al jest wydanie za mąż ostat­niej wol­nej cór­ki państ­wa Grantham czyli Edith. Mamy więc ślub który teo­re­ty­cznie powinien być niesły­chanie wzrusza­ją­cy, ale prob­lem w tym, że jak wszyscy może pamię­tamy – Edith nie ma za bard­zo charak­teru. To jest prob­lem z tą postacią, którą najpierw pisano jako dość nieprzy­jem­ną,  a która potem stała się kobi­etą sukce­su, niemal fem­i­nistką – tylko że niewiele dla jej charak­teru  z tego wynikło. Zwierz nawet lubił Edith ale nie czuł do niej żad­nego przy­wiąza­nia jako dla postaci. Z kolei jej mąż jest postacią która w seri­alu pojaw­iła się dosłown­ie przed chwilą więc też trud­no uznać, że będą tu jakeś łzy wzruszenia. Zresztą wszyscy w seri­alu – rozbaw­ia­jąc o ślu­bie jak­by zapom­i­na­ją (wzrusza­jąc się tym, że  w końcu doszło do sytu­acji w której bohater­ka ma brać ślub), że prze­cież Edith już praw­ie ślub wzięła i została dosłown­ie w ostat­niej chwili zostaw­iona przed ołtarzem. Wyda­je się, że do takiego ślubu bohaterowie pod­chodzili­by więc z nieco więk­szą ostrożnoś­cią. Nie mniej okazu­je się, że od początku w seri­alu chodz­iło o to by wydać trzy cór­ki za mąż. I choć jed­na umarła po drodze to w sum­ie wszys­tko dobrze się kończy. Gdy­by choć jed­na męża nie znalazła był­by dra­mat.

EMBARGOED UNTIL 8th December 2015 Downton Abbey | Christmas Final Episode 2015 We return to the sumptuous setting of Downton Abbey for the finale of this internationally acclaimed hit drama series. As our time with the Crawleys draws to a close, we see what becomes of them all. The family and the servants, who work for them, remain inseparably interlinked as they face new challenges and begin forging different paths in a rapidly changing world.  Photographer: Nick Briggs KEVIN DOYLE as Molesley, JIM CARTER as Carson, ALLEN LEECH as Tom Branson

Ślub jako ele­ment prze­wod­ni odcin­ka wiąże się też z tym, że trochę jak na Arce Noego Fel­lowes prag­nie wszys­t­kich swoich bohaterów jak najszy­b­ciej sparować i zapewnić im szczęś­cie do koń­ca ich dni. Czyni to na tyle pośpiesznie że zdarza­ją mu się zabie­gi fab­u­larne które powin­ny być ofic­jal­nie zakazane. Jak na przykład – pomysł by pani Crow­ley w końcu pogodz­iła się ze swoim Lor­dem Mer­tonem tylko dlat­ego, że ten jest śmiertel­nie chory. Nim jed­nak skończy się odcinek okaże się, że żad­nej śmiertel­nej choro­by nie ma. Zwierz podob­nie jak wy doskonale zna ten zabieg fab­u­larny i przyz­na szcz­erze, że spodziewał się po Fel­lowe­sie nieco więcej. Czy było­by takie starsze gdy­by bohaterowie się pogodzili, wzięli ślub i nie mieli przed sobą szczęśli­wej per­spek­ty­wy wielu lat razem? Była­by to ta odrobi­na smutku która dość dobrze robi nad­miernie szczęśli­wym zakończeniom. Tu zaś wszys­tko musi się skończyć niesły­chanie radośnie. Co spraw­ia, że wbrew pozorom czu­je­my więk­szy dys­tans. Bo kiedy wszyscy są szczęśli­wi, choro­by ustępu­ją, dzieci się rodzą, nowe pozy­c­je spada­ją z nie­ba to człowiek raczej widzi sce­narzys­tę który chce jak najszy­b­ciej skończyć pisanie sce­nar­iusza niż życie które dopa­da naszych bohaterów. Przy czym w tej powszech­noś­ci dobrych zakończeń nie ma niczego satys­fakcjonu­jącego. Wręcz prze­ci­wnie człowiek ma wraże­nie jak­by był nieco zby­wany – trochę na zasadzie „Tak, tak wszyś­ci­utko dobrze się skończyło”

EMBARGOED UNTIL 8th December 2015 Downton Abbey | Christmas Final Episode 2015 We return to the sumptuous setting of Downton Abbey for the finale of this internationally acclaimed hit drama series. As our time with the Crawleys draws to a close, we see what becomes of them all. The family and the servants, who work for them, remain inseparably interlinked as they face new challenges and begin forging different paths in a rapidly changing world.  Photographer: Nick Briggs BRENDAN COYLE as Bates, RAQUEL CASSIDY as Baxter & ROBERT JAMES-COLLIER as Thomas Barrow

Zwierz miał nadzieję, że być może jak­iś cień pojawi się w wątku Mary. Ta poślu­biła wszak swo­jego Henry’ego w sposób niesły­chanie ekspre­sowy chy­ba nie prze­myślawszy do koń­ca fak­tu jak wiele ich dzieli. Ale nie tu wszys­tko też idzie ku dobre­mu, bo Hen­ry nie tylko rzu­ca ści­ganie się samo­choda­mi (którego Mary rzecz jas­na nien­aw­idzi) ale też szy­bko zna­j­du­je sobie nowy cel w życiu, zakłada­jąc sklep z samo­choda­mi. I wszyscy są szczęśli­wi, nikt nie ma prob­le­mu z tym mało dystyn­gowanym zawo­dem i jeszcze para spodziewa się dziec­ka. To tak urocze, że zwierz przyglą­dał się temu z niedowierzaniem. Co więcej w ostat­nim odcinku okazu­je się, że to Mary – a nie nikt inny – ostate­cznie spraw­iła że płochli­wy narzec­zony Edith odezwał się do niej ponown­ie. Co znaczy, że siostry są ter­az zaprzy­jaźnione i ostat­nie czter­naś­cie lat wza­jem­nego pod­szczypy­wa­nia się i rujnowa­nia sobie życia nie mają znaczenia. Bo nie daj Boże ktoś miał­by jakieś prob­le­my pod koniec tej wzrusza­jącej opowieś­ci. Jasne ten ser­i­al zawsze trochę przy­pom­i­nał bajkę ale z drugiej strony — słucha­ja­cy naprawdę nie są dzieć­mi których nie chce się zas­mu­cać choć cie­niem real­iz­mu w tym niesły­chanie dobrym zakończe­niu.

EMBARGOED UNTIL 8th December 2015 Downton Abbey | Christmas Final Episode 2015 We return to the sumptuous setting of Downton Abbey for the finale of this internationally acclaimed hit drama series. As our time with the Crawleys draws to a close, we see what becomes of them all. The family and the servants, who work for them, remain inseparably interlinked as they face new challenges and begin forging different paths in a rapidly changing world.  Photographer: Nick Briggs HARRY HADDEN-PATON as Bertie Pelham & PATRICIA HODGE as Mrs Pelham

Równie uroc­zo jest pod schoda­mi. Bates i Anna doczekali się dziec­ka (w ramach pokazy­wa­nia nam że przy­chodzą nowe cza­sy Anna rodzi w poko­ju  Lady Mary), Mosley dostał pracę jako nauczy­ciel, Daisy zmieniła fryzurę i zori­en­towała się, że nowy służą­cy jest dla niej abso­lut­nie ide­al­ny a pani Pattmore też ma szan­sę na romans. Teo­re­ty­cznie ele­mentem dra­maty­cznym powinien tu być fakt, że Car­son – nasz zau­fany główny służą­cy nie może dłużej nale­wać wina, gdyż – jak się wyda­je ma począt­ki Parkin­sona (albo po pros­tu drżą mu ręce). Nim jed­nak zaczniemy płakać okazu­je się, że prze­cież moż­na zawsze ustal­ić nowym głównym loka­jem odmienionego Bar­rowa, który oczy­wiś­cie zgodzi się wykony­wać swo­je nowe obow­iąz­ki nad­zorowany przez Car­sona. Zmi­ana więc jest ale bez prze­sady bo wszyscy będą prze­cież szczęśli­wi. I nawet martwią­ca się o swo­ją przyszłość na służ­bie Anna dostanie infor­ma­cję, że nie ma prob­le­mu gdyż jej dziecko po pros­tu będzie sobie prze­by­wało pod opieką w poko­ju dziecin­nym razem z dzieć­mi państ­wa, a Anna będzie mogła bez prob­le­mu wykony­wać swo­je obow­iąz­ki.

EMBARGOED UNTIL 8th December 2015 Downton Abbey | Christmas Final Episode 2015 We return to the sumptuous setting of Downton Abbey for the finale of this internationally acclaimed hit drama series. As our time with the Crawleys draws to a close, we see what becomes of them all. The family and the servants, who work for them, remain inseparably interlinked as they face new challenges and begin forging different paths in a rapidly changing world.  Photographer: Nick Briggs PENELOPE WILTON as Isobel Crawley & DOUGLAS REITH as Lord Merton

Przy czym Fel­lowes tak strasznie prag­nie nas wszys­t­kich zalać lukrem i szczęś­ciem, że nawet przez chwilę w tym świątecznym odcinku nie powraca­ją duchy tych których już nie ma a którzy w pewnym momen­cie byli dla całej his­torii abso­lut­nie kluc­zowi. Jak na przykład Sybil czy Matthew. Co praw­da pamięć o nich została przy­wołana w ostat­nim sezonie ale wyda­je się, że w przy­pad­ku ostat­niego odcin­ka seri­alu wypadało­by jakkol­wiek o nich wspom­nieć czy cho­ci­aż­by pokazać zdję­cie czy portret. Cokol­wiek co przy­pom­ni­ało­by te wszys­tkie lata które minęły czy prob­le­my z jaki­mi borykali się bohaterowie. Jed­nak nic z tych rzeczy się nie pojawi, żaden moment zad­umy, żadne wspom­nie­nie, nic co by tworzyło atmos­ferę koń­ca nie tylko sezony czy odcin­ka ale całego seri­alu. To przykre bo w sum­ie widz kończy oglą­dać pro­dukcję z przeko­naniem, że został nieco oszukany. Oglą­dał niepoko­jące i częs­to dra­maty­czne losy rodziny tylko po to by pod koniec dostać zapewnie­nie że wszys­tko się wspaniale dla wszys­t­kich skończyło.

Downton-Abbey-Daisy

Ser­i­al kończy się w roku 1925, a więc bez­piecznie. Zwierz co praw­da osza­cow­ał, że uroczy syn Mary będzie w 1939 roku aku­rat w wieku poborowym ale doszedł do wniosku, że sce­narzys­ta był­by bard­zo niezad­owolony z takich rozmyślań zwierza. Podob­nie jak z reflek­sji, że gdy państ­wo Grantham radośnie kon­statu­ją, że po wyda­niu ostat­niej cór­ki za mąż mogą się cieszyć spoko­jem to właś­ci­wie zostało im tego spoko­ju nie aż tak wiele jak się spodziewa­ją. No ale właśnie – zwierz od daw­na pisał i przekony­wał, że tak naprawdę Down­ton Abbey to his­to­ria która ma za wszelką cenę nieść pokrzepi­e­nie wid­zom współczes­nym. Zwłaszcza tym których rodzinne mająt­ki zagu­biły się w bur­zli­wym dwudzi­estym wieku, albo tych którym tęs­kno za starą dobrą Anglią gdzie każdy znał swo­je miejsce (choć drzwi awan­su były sze­roko otwarte). W takim kon­tekś­cie całkowicie dobre zakończe­nie nie powin­no dzi­wić, bo to prze­cież baj­ka opowiadana ku pokrzepi­e­niu serc. Jak­iż to piękny był początek wieku dwudzi­estego (z lekką prz­er­wą na straszną pier­wszą wojnę) kiedy wszys­tko szło ku lep­sze­mu a pozostały jeszcze te szla­chetne pozostałoś­ci min­ionego świa­ta.

Downton Abbey | Christmas Final Episode 2015 | Behind The Scenes We return to the sumptuous setting of Downton Abbey for the finale of this internationally acclaimed hit drama series. As our time with the Crawleys draws to a close, we see what becomes of them all. The family and the servants, who work for them, remain inseparably interlinked as they face new challenges and begin forging different paths in a rapidly changing world. Photographer: Nick Briggs

W jed­nej ze scen bohater­ka grana przez Mag­gie Smith mówi że co praw­da musimy iść do przo­du, ale tylko dlat­ego, że nie mamy szans wró­cić do przeszłoś­ci. Ma to być oczy­wiś­cie jed­na z tych dow­cip­nych uwag, rzu­canych przez bohaterkę przez cały ser­i­al, ale jest w tym też trochę prawdy o samej nar­racji pro­dukcji. Teo­re­ty­cznie oglą­damy lata przemi­an i postępu ale w isto­cie bard­zo widać w tym wszys­tkim tęs­knotę i poczu­cie, że zmi­ana jest w pewien sposób wymus­zona i wchodzi do świa­ta bohaterów czy tego chcą czy nie. Przy czym zwierz był niemal całkowicie pewny, że sce­narzys­ta zde­cy­du­je się jed­nak nieco bardziej potrząs­nąć światem bohaterów – na przykład zmusza­jąc ich do opuszczenia posi­adłoś­ci, ale był chy­ba za bard­zo śmi­ały w swoich planach. Ostate­cznie postęp w Down­ton najbardziej odbił się na służ­bie której po pros­tu z sezonu na sezon jest coraz mniej. To jed­nak nie zmieniło wiele w sposo­bie życia ludzi nad schoda­mi, którzy co najwyżej okazy­wali się z sezonu na sezon coraz lep­si dla swoich służą­cych (zgod­nie z zasadą seri­alu, że arys­tokraci to naprawdę uroczy ludzie).

EMBARGOED UNTIL 8th December 2015 Downton Abbey | Christmas Final Episode 2015 We return to the sumptuous setting of Downton Abbey for the finale of this internationally acclaimed hit drama series. As our time with the Crawleys draws to a close, we see what becomes of them all. The family and the servants, who work for them, remain inseparably interlinked as they face new challenges and begin forging different paths in a rapidly changing world.  Photographer: Nick Briggs SUE JOHNSTON as Denker, JEREMY SWIFT as Spratt & MAGGIE SMITH as Violet, Dowager Countess of Grantham

Jak wszyscy wiemy Down­ton w pewnym momen­cie stało się niesamow­itym hitem w Stanach Zjed­noc­zonych. Tak wielkim że pojaw­iało się w innych pro­dukc­jach fil­mowych i seri­alowych. Zwierz wiele o tym pisał ale przy­pom­i­na ten fakt, bo nie sposób dostrzec, że sce­narzys­ta w pewnym momen­cie zaczął pisać bardziej pod ludzi za oceanem niż pod swoich rodaków. Choć DA cieszyło się w Anglii ogrom­nym powodze­niem to też narażało się na kry­tykę. W końcu Anglia to kraj gdzie ludzie doskonale zna­ją reperkus­je dawnych różnic kla­sowych i mają nieco mniej sen­ty­men­tu do dawnych państ­wa i wiedzą nieco więcej o życiu służ­by. Jed­nak za oceanem część widzów trak­towała DA niemal jak ser­i­al doku­men­tal­ny, widząc w nim nie tylko his­torię dawnej Anglii ale też przede wszys­tkim odbi­cie duszy Bry­tyjczyków. Te wszys­tkie spory pomiędzy dobrze urod­zony­mi starszy­mi pani­a­mi i oburze­nie kiedy herba­ta nie została podana o odpowied­niej porze – ide­al­nie wpisu­ją się w wiz­ję mieszkańców wysp którzy nie widzą różni­cy czy roz­maw­ia­ją o poli­tyce czy herba­cie. I to dlat­ego w ostat­nim odcinku oczy­wiś­cie pojawi się dow­cip­ny dia­log o tym co czyni anglików anglika­mi (rzecz jas­na pogo­da) jak­by potwierdze­nie, że widza­mi tak naprawdę nie są kra­janie sce­narzysty tylko ci którzy przyglą­da­ją się opowieś­ci zza oceanu.

EMBARGOED UNTIL 8th December 2015 Downton Abbey | Christmas Final Episode 2015 We return to the sumptuous setting of Downton Abbey for the finale of this internationally acclaimed hit drama series. As our time with the Crawleys draws to a close, we see what becomes of them all. The family and the servants, who work for them, remain inseparably interlinked as they face new challenges and begin forging different paths in a rapidly changing world.  Photographer: Nick Briggs SAMANTHA BOND as Lady Rosamund Painswick & MICHELLE DOCKERY as Lady Mary Crawley

Zwierz przyz­na szcz­erze, że jest tym ostat­nim odcinkiem bard­zo zaw­iedziony. Zwłaszcza w kon­tekś­cie całkiem niezłego szóstego sezonu, który miał swo­je momen­ty (oraz w którym grał Matthew Goode co zawsze  wpły­wa pozy­ty­wnie na jakość pro­dukcji). Zwierz oczeki­wał, że finał przyniesie nie tylko dobre rozwiąza­nia ale też jakaś tragedię, czy infor­ma­cję która cho­ci­aż trochę kończyła­by wspom­i­naną epokę. Może należało­by pod­skoczyć  troszkę do przo­du i np. zasug­erować że zbliża się Wiel­ki Kryzys. Bo jak na his­torię rodzin­ną opisaną w świecie wielkiej his­torii to z sezonu na sezon coraz mniej tej his­torii było. Nie to że zwierz źle życzy bohaterom ale ma wrod­zoną niechęć w opowiadanie sobie takich cukierkowo dobrych zakończeń w świcie gdzie wiemy co było dalej. Gdy­by pod sam koniec seri­alu udało się odd­zielić rodz­inę od posi­adłoś­ci czy cho­ci­aż­by pokazać lojal­ność ludzi w obliczu kryzy­su, albo jeszcze bardziej potrząs­nąć podzi­ała­mi kla­sowy­mi – och wtedy było­by to coś naprawdę cud­ownego. A tak ser­i­al skończył jeszcze jeden słod­ki odcinek, niesły­chanie podob­ny do bard­zo wielu wcześniejszych odcinków świątecznych.

EMBARGOED UNTIL 8th December 2015 Downton Abbey | Christmas Final Episode 2015 We return to the sumptuous setting of Downton Abbey for the finale of this internationally acclaimed hit drama series. As our time with the Crawleys draws to a close, we see what becomes of them all. The family and the servants, who work for them, remain inseparably interlinked as they face new challenges and begin forging different paths in a rapidly changing world.  Photographer: Nick Briggs ELIZABETH MCGOVERN as Cora, Countess of Grantham

\

Jak wiado­mo infor­ma­c­ja o tym, że Fel­lowes kończy Down­ton Abbey (cieszące się nadal olbrzymią pop­u­larnoś­cią) zaskoczyła widzów. Zwierz jed­nak po obe­jrze­niu finału nie jest zaskoc­zony. Jeśli opowieść nie urwała­by się właśnie ter­az, to musi­ało­by do niej wejść życie i his­to­ria. Tego zaś sce­narzys­ta nigdy za bard­zo nie lubił. Wąt­ki niczym z opery myd­lanej zawsze wydawały się być mil­sze jego ser­cu, niż his­to­rie które pokaza­ł­by jego bohaterów w sposób bardziej niejed­noz­naczny. Jeśli potrak­tu­je­my ser­i­al jako próbę przeko­na­nia nas, że niesłusznie pozbyliśmy się tych lep­iej urod­zonych i ich pozy­cji w społeczeńst­wie to na pewno twór­ca osiągnął sukces. Jeśli jed­nak  oce­ni­ać ser­i­al z nieco bardziej pele­be­jskiej per­spek­ty­wy to w sum­ie jest to pro­dukc­ja nieco nieznoś­na.

Ps: Zwierz ma jeszcze mnóst­wo uwag odnośnie innych około świątecznych pro­dukcji bry­tyjs­kich ale zna­jdziecie je w jed­nym zbior­czym wpisie.

Ps2: Zwierz myślał że będzie miał sen­ty­ment do DA po jego zakończe­niu ale nie… zde­cy­dowanie nic nie poczuł. Poza rozczarowaniem.

10 komentarzy
1

Powiązane wpisy