Home Film Bridget zabiła Anne czyli nowe “Perswazje” od Netflixa

Bridget zabiła Anne czyli nowe “Perswazje” od Netflixa

autor Zwierz
Bridget zabiła Anne czyli nowe “Perswazje” od Netflixa

Kiedy Helen Field­ing korzys­ta­jąc z fab­u­larnych ram „Dumy i Uprzedzenia” opisała cier­pi­enia współczes­nej sobie londyńskiej singiel­ki, pewnie nie zadawała sobie sprawy, jakie znacze­nie dla odbioru twór­c­zoś­ci Austen będzie miała jej książ­ka. Patrząc na najnowszą adap­tację „Per­swazji” od Net­flixa – moż­na dojść do wniosku, że w ćwierć wieku opowieść o sin­gelkach zatoczyła koło. Pytanie tylko czy aby ofi­ara­mi tej his­torii nie zostały bohater­ki powieś­ci Austen, które w niczym nie przy­pom­i­na­ją ani Bid­get Jones ani Eliz­a­beth Bennet.

 

Dzi­en­nik Brid­get Jones” był jed­nym z pier­wszych tek­stów, który uświadomił sze­rok­iej pub­lice ist­nie­nie singielek. Samo poję­cie singiel­ki budz­iło na przełomie wieków olbrzymie emoc­je.  W prze­ci­wieńst­wie do „starych panien” nie musi­ały być zaw­iedzione życiem – mogły awan­sować, mieć zna­jomych, dobrze się baw­ić, roman­sować z sze­fem, popeł­ni­ać mnóst­wo życiowych błędów, ale nigdy nie były tymi smut­ny­mi biedaczka­mi z poprzed­nich epok, które więdły w samot­noś­ci lub u boku rodz­iców, bo nie pokochał ich żaden mężczyz­na. Pop­u­larność książ­ki a potem fil­mu, przełożyła się na cały osob­ny gatunek lit­er­ac­ki – seri­a­mi wychodz­ił pamięt­ni­ki i opowieś­ci o singielkach, które szukały szczęś­cia i miłoś­ci. Niemal jak spod sztan­cy – wszys­tkie miały podob­ne kom­pleksy, podob­ne pode­jś­cie do życia i podob­ny hap­py end. Co więcej, wszys­tkie niemal pisane były jako miłe choć trochę gapowate kobi­ety, którym umykała grac­ja i urok ich zamężnych czy zaręc­zonych koleżanek.

 

COSMO JARVIS as CAPTAIN WENTWORTH in PERSUASION. Pho­to Cred­it: Nick Wall/Netflix © 2021

 

Lata mijały. Gdzieś po drodze wyrosło nowe pokole­nie kobi­et, dla których singieka taka jak Brid­get Jones nie była już wzorem. Brakowało w niej tego co czyniło samotne życie zarówno ciekawym jak i bolesnym. Sek­su, pokrę­conego życia wewnętrznego, bolesnej przeszłoś­ci i przyz­na­nia przed samą sobą, że być może nie jest się osobą najłatwiejszą i najsym­pa­ty­czniejszą. Kończące się hap­py endem opowieś­ci, w których moż­na było korzys­tać z wątków zacz­erp­nię­tych z klasy­ki lit­er­atu­ry przes­tały wystar­czać. Trzy­dziesto­lat­ki się zmieniły, stały się być może nieco mniej sym­pa­ty­czne, ale i pod wielo­ma wzglę­da­mi – bardziej świadome siebie. „Fleabag” ide­al­nie trafiła w tą zmi­anę myśle­nia. His­to­ria, o singielce która w isto­cie nie musi znaleźć miłoś­ci (a nawet jak ją zna­jdzie to w naj­gorszym możli­wym miejs­cu) ale musi znaleźć jak­iś klucz do swo­jego wewnętrznego bólu stała się być może najlep­szym seri­alem ostat­nich lat. Wciąż była to opowieść roman­ty­cz­na, ale trochę pozbaw­iona złudzeń. Ze złośli­wą bohaterką, która wciąż mocu­je się ze światem wokół siebie i bólem, który nosi w sobie każ­da kobieta.

 

I tu his­to­ria zat­acza swoisty krąg. Sko­ro kiedyś wąt­ki z „Dumy i Uprzedzenia” (ale też z „Per­swazji” – bo w „Pogo­ni za rozumem” Field­ing sko­rzys­tała z tu z schematu tej powieś­ci) pozwalały opowiedzieć o współczes­nej singielce to czemu nie wziąć opowieś­ci współczes­nej i przez jej pryz­mat zekrani­zować „Per­swaz­je”. Czemu nie uczynić z bied­nej Anne którą blis­cy namówili do zer­wa­nia zaręczyn bohater­ki współczes­nej, która infor­mu­je widza o swoich stanach emocjon­al­nych, iron­icznie odnosi się do świa­ta wokół siebie i na dodatek – wcale nie jest zahukaną i niekochaną córką pysza­łkowa­t­ego ojca, tylko singielką z winem w dłoni. Niech podob­nie jak „Felabag” łamie czwartą ścianę i mówi bezpośred­nio do odbior­cy, z którym czu­je więk­szą więź niż z ludź­mi wokół siebie.  Sko­ro pop­u­larne nar­rac­je przekonu­ją nas, że powieś­ci Austen da się przełożyć na współczes­ność to czemu nie odwró­cić tren­du i włożyć współczes­ność do świa­ta Austen. Domknąć krąg i na zawsze wyko­rzenić tą „starą pan­nę” która usy­cha na kar­tach dawnych powieś­ci. Niech to będzie nasza dziew­czy­na. Ostate­cznie — musimy do niej koniecznie przy­być z emancypacją.

 

Per­sua­sion. (L to R) Hardy Yusuf as Charles Mus­grove, Jake Siame as James Mus­grove, Dako­ta John­son as Anne Elliot in Per­sua­sion. Cr. Nick Wall/Netflix © 2022

 

Jeśli ten pomysł może się wydawać dobry na papierze to w isto­cie – doskonale pokazu­je, jak bard­zo gdzieś po drodze spłaszczył się odbiór zapro­ponowanych przez Austen opowieś­ci. Po pier­wsze – oczy­wiś­cie, w takim myśle­niu umy­ka nam to co stanowi siłę tych his­torii – błyskotli­we odmalowanie przez autorkę ludz­kich charak­terów, towarzys­kich absur­dów i społecznych ograniczeń. Pisałam cały tekst o tym, że powieś­ci Austen nie są romansa­mi – tylko doskonale napisany­mi his­to­ri­a­mi oby­cza­jowy­mi, gdzie kry­ty­ka niespraw­iedli­wego prawa dziedz­iczenia jest niekiedy równie waż­na co dobre zakończe­nie roman­ty­cznej opowieś­ci. Gdzie sama roman­ty­cz­na opowieść służy temu by wytknąć hipokryzję (wystar­czy zajrzeć do zakończenia „Rozważnej i Roman­ty­cznej”). Uwspółcześniona Austen sta­je się przede wszys­tkim his­torią towarzys­kich nieporozu­mień, bez żad­nej głęb­szej myśli nad relac­ja­mi społecznymi.

 

Po drugie – gdzieś po drodze umy­ka ten paradok­sal­ny ele­ment eman­cy­pa­cyjny powieś­ci. Jeśli nie nakreślimy bohaterów jako osób zako­rzenionych w swoim cza­sie nie dostrzeże­my – jak bard­zo autor­ka namaw­ia swo­je bohater­ki do zła­ma­nia sta­tus quo. Zahukana, niekochana Anne, która w końcu wychodzi za mężczyznę, którego jej wyper­swad­owano niesie za sobą wręcz szoku­jącą jak na owe cza­sy naukę – być może two­je otocze­nie nie wie kto jest dla ciebie najlep­szy. Bohater­ki Austen nie są głupie czy bez­wolne — wręcz prze­ci­wnie — są przez nią trak­towane na tyle poważnie by mogły się czegoś o świecie i relac­jach między­ludz­kich nauczyć. Twór­cy nowej wer­sji nie ufa­ją ani w intelekt ory­gi­nal­nej bohater­ki ani w znacze­nie odmalowywa­nia charak­terów ludzkich.

 

Per­sua­sion. (L to R) Dako­ta John­son as Anne Elliot, Richard E. Grant as Sir Wal­ter Elliot, Yolan­da Ket­tle as Eliz­a­beth Elliot in Per­sua­sion. Cr. Nick Wall/Netflix © 2022

 

Jed­nak najwięk­szym prob­le­mem jest zmi­ana charak­teru bohater­ki. Anne z nowej adap­tacji ma w sobie ironię, pewność siebie i dys­tans oso­by zupełnie współczes­nej. Trud­no nam sobie wyobraz­ić, że ktokol­wiek ją do czegokol­wiek przekon­ał. Dużo bliżej jest jej do Eliz­a­beth Ben­net a jeszcze bliżej do Brid­get Jones – ma skłon­ność do towarzys­kich wpadek, mówienia rzeczy, których nikt by pub­licznie nie powiedzi­ał, łama­nia kon­we­nan­sów no i jak już ustalil­iśmy – zamyka­nia się w poko­ju z butelką wina. I nawet jeśli uznamy, że uwspółcześ­ni­an­ie postaci ma sens to pytanie – czemu nie jesteśmy w stanie uwspółcześnić tej bohater­ki, którą napisała Austen. Jej Anne nazy­wana jest naj­dorośle­jszą ze wszys­t­kich postaci napisanych przez autorkę. Cicha, spoko­j­na, racjon­al­na, nieśmi­ała. Jej też należy się szczęś­cie – ona też ma pra­wo ostate­cznie wykazać się siłą.

 

To jest mój najwięk­szy prob­lem – w imię uwspółcześ­ni­a­nia postaci w isto­cie usuwamy z his­torii posta­cie kobiece które nie pasu­ją do schematu „pewnej siebie singiel­ki”. Anne nie pasu­je do tego jak chce­my myśleć o samot­nej kobiecie więc nie ma prawa ist­nieć w tej opowieś­ci. I tak lekką ręką wyrzu­camy znów poza naw­ias kobi­ety mniej pewne siebie, oso­by, które częś­ciej mil­czą niż coś mówią, spoko­jne rozsądne jed­nos­t­ki, które nie muszą wprowadzać chao­su, ale muszą znaleźć wewnętrzną siłę. Anne zosta­je potrak­towana przez twór­ców z równą pog­a­rdą co przez członków swo­jej powieś­ciowej rodziny. Tym­cza­sem w tej postaci zna­jdzie swo­je odbi­cie całkiem duża gru­pa kobi­et. Bo widzi­cie – to nie jest tak, że Anne jest taka ze wzglę­du na cza­sy w jakich żyje, przez co trze­ba odrzu­cić jej cechy charak­teru. Jest tak, ponieważ Austen nie zawsze opowiadała nam o najbardziej pewnych siebie jed­nos­tkach. Bo umi­ała sobie wyobraz­ić więcej niż jed­ną kobi­etę. Tego zaś współczesne przetworzenia jej dzieł chy­ba nie są świadome.

 

Per­sua­sion. Dako­ta John­son as Anne Elliot in Per­sua­sion. Cr. Nick Wall/Netflix © 2022

 

Z inną Anne dosta­je­my inne „Per­swaz­je”. Takie, które w sum­ie trochę nudzą. Dopuszczeni do życia wewnętrznego bohater­ki niczego nie musimy się domyślać nad niczym zas­tanaw­iać. Nie ma tu żad­nego napię­cia pomiędzy tym co bohaterowie czu­ją, a tym co narzu­ca na nich towarzyst­wo i społeczeńst­wo. His­to­ryczny kostium zosta­je dosłown­ie sprowad­zony do kostiumów. W świecie, gdzie moż­na współczes­nym językiem zwer­bal­i­zować każdą emocję nie ma żad­nego napię­cia – tylko wspom­i­nane wcześniej towarzyskie nieporozu­mienia. Mamy więc pewną siebie, piękną (bo oczy­wiś­cie nikt nie dop­uś­ci by bohater­ka współczes­na poz­nała miłość nie odz­nacza­jąc się urodą) kobi­etę i nieco skrępowanego mężczyznę. Nic tu nie budu­je napię­cia, właś­ci­wie nic ich nie ogranicza. Musimy więc odczekać aż piękni ludzie znów się w sobie zakocha­ją – a właś­ci­wie wyz­na­ją sobie uczu­cia i może­my wracać do domu. To jest kome­dia roman­ty­cz­na – z pewnoś­cią – ale to nie są „Per­swaz­je”.

 

Żeby było jasne. Jestem wielką zwolen­niczką wol­noś­ci twór­czej w adap­tac­jach. Uwiel­bi­am nową „Emmę”, która robi kil­ka rzeczy obok powieś­ci, która doda­je do tego świa­ta muzykę folkową i która w najbardziej roman­ty­cznej sce­nie z książ­ki doda­je kome­diowo krew z nosa bohater­ki. Różni­ca pomiędzy błyskotli­wie zre­al­i­zowaną „Emmą” a „Per­swaz­ja­mi” pole­ga jed­nak na wyczu­ciu tego co w opowieś­ci­ach do Austen jest kluc­zowe. Osadze­nie tych niedoskon­ałych bohaterek w ich bard­zo konkret­nym – równie niedoskon­ałym świecie. Wtedy ujaw­nia się całe pię­kno powieś­ci ang­iel­skiej autor­ki. Aby to zro­bić nie moż­na się jed­nak czuć lep­szym od bohaterów. Trze­ba ich zrozu­mieć taki­mi jaki­mi są. Dlat­ego, Pan Collins w „Dumie i Uprzedze­niu i Zom­bie” mógł być bliższy lit­er­ack­iemu ory­gi­nałowi, niż Anne w tych pozbaw­ionych pot­worów mors­kich „Per­swaz­jach”. Właśnie to najbardziej boli – przeko­nanie sce­narzys­tów, że wiedzą lep­iej od Austen jakie powin­ny być jej bohater­ki i bohaterowie. Nie dostrze­ga­jąc, że geniusz powieś­ci pole­ga właśnie na per­fek­cyjnym dobra­niu charak­terów postaci.  Nie moż­na szanować Austen nie szanu­jąc jej bohaterek.

 

Per­sua­sion. (L to R) Dako­ta John­son as Anne Elliot, Hen­ry Gold­ing as Mr. Elliot in Per­sua­sion. Cr. Nick Wall/Netflix © 2022

 

Jeden z recen­zen­tów chci­ał wysłać wszys­t­kich zaan­gażowanych w nową adap­tację „Per­swazji” do więzienia. Jestem mniej surowa – raczej wysłałabym ich do bib­liote­ki i kaza­ła zdjąć z póki dzieła wszys­tkie Austen i przeczy­tać je ze świado­moś­cią w jakim kon­tekś­cie pow­stały i kim real­nie są bohater­ki. Bez oglą­da­nia się na współczes­ność – dostrzec w nich to kim naprawdę są i odd­ać spraw­iedli­wość. Bo nie każ­da singiel­ka jest Brid­get, nie każ­da jest Fleabag, niek­tóre są tą mądrą Anne. I one też zasługu­ją na dobre zakończe­nie. Na co mi wyz­wolona współczes­ność, jeśli nie ma w niej miejs­ca, na kobi­ety które charak­terem nie pasu­ją do najprost­szego schematu. Bo jeśli Anne nie zasługu­je na hap­py end to której z nas się on należy.

0 komentarz
39

Powiązane wpisy

Situs sbobet resmi terpercaya. Daftar situs slot online gacor resmi terbaik. Agen situs judi bola resmi terpercaya. Situs idn poker online resmi. Agen situs idn poker online resmi terpercaya. Situs idn poker terpercaya.

situs idn poker terbesar di Indonesia.

List website idn poker terbaik.

Situs slot terbaru terpercaya

slot hoki terpercaya

Situs sbobet resmi terpercaya. Daftar situs slot online gacor resmi terbaik. Agen situs judi bola resmi terpercaya. Situs idn poker online resmi. Agen situs idn poker online resmi terpercaya. Situs idn poker terpercaya.

Kunjungi Situs bandar bola online terpercaya dan terbesar se-Indonesia.

liga228 agen bola terbesar dan terpercaya yang menyediakan transaksi via deposit pulsa tanpa potongan.

situs idn poker terbesar di Indonesia.

List website idn poker terbaik. Daftar Nama Situs Judi Bola Resmi QQCuan
situs domino99 Indonesia https://probola.club/ Menyajikan live skor liga inggris
agen bola terpercaya bandar bola terbesar Slot online game slot terbaik agen slot online situs BandarQQ Online Agen judi bola terpercaya poker online