Home Książki O krok od herezji czyli “Dewocje” Anny Ciarkowskiej

O krok od herezji czyli “Dewocje” Anny Ciarkowskiej

autor Zwierz
O krok od herezji czyli “Dewocje” Anny Ciarkowskiej

W „Dewoc­jach” Anny Cia­rkowskiej nie ma świa­ta bez Boga. Brak Boga był­by czymś niewyobrażal­nym. Nawet dzi­adek komu­nista, który do koś­cioła nie chodzi szu­ka boskiej obec­noś­ci na polach, gdzie błą­ka się wtedy, gdy cała wieś idzie do Koś­cioła. Bóg jest bowiem wszędzie — choć niekoniecznie dla każdego jest to Bóg ten sam.

 

Nar­ra­tor­ka książ­ki musi się wyspowiadać. Ze swo­jego życia. Spoko­jnego życia gdzieś na wsi, gdzie jest sklep, szkoła i koś­ciół. W sklepie ludzie dowiadu­ją się wszys­tkiego o sąsi­adach, w szkole surowa Kat­e­chet­ka uczy o każdym grzechu który boli Jezusa w samo serce, zaś w Koś­ciele mówi się dużo o pokusach świa­ta, i o tym jak źle człowiekowi bez Boga.

Mieszkań­cy wsi w Boga wierzą z najróżniejszych powodów. Niek­tórym — jak ojcu bohater­ki — wiara porząd­ku­je życie, bo wraz z nią przy­chodzi pros­ta wiz­ja, tego jak wszys­tko ma być w domu i rodzinie. Matce bohater­ki wiara pozwala się odnaleźć w życiu, które potoczyło się niekoniecznie tak jak się spodziewała. Bóg pozwala społecznoś­ci trzy­mać wszys­tko w porząd­ku — przy­pom­i­nać dziew­czynom by nie uga­ni­ały się za chłopaka­mi, a rodzi­nom by żyły razem w ustalonym porządku.

 

W tej religi­jnoś­ci niewielkiej wsi, wszys­tko zawsze bal­an­su­je na delikat­niej nici pomiędzy dewocją a herezją. Najsym­pa­ty­czniejsza postać — Gospo­dyni księdza, choć w Boga wierzy, to co pewien czas popraw­ia bib­li­jny obraz świa­ta. Jej poglądy są jak kawał­ki chle­ba zostaw­iane duchom — pozostałoś­ci­a­mi czegoś starszego niż katol­i­cyzm, jakichś życiowych przeczuć, które nie składa­ją się z nauczaniem koś­cioła katolick­iego. Ale jak słusznie zauważa bohater­ka uważnie przyglą­da­jąc się księżowskiej gospo­dyni – nie ma takich świę­tych w koś­ciele jak ona – grub­szych i rumi­anych. Koś­cielne święte są śred­niowiecznie szczupłe, z wysoki­mi czoła­mi i zapad­nię­ty­mi policzka­mi. Więc i ta rados­na wiz­ja świa­ta Gospo­dyni, gdzie Bogu świat poma­ga urządzać kobi­eta nigdy nie będzie dog­matem tylko herezją.

 

Gospo­dyni ma jed­nak to szczęś­cie, że w świecie widzi dla siebie miejsce i dobrze się w nim czu­je opieku­jąc się księdzem jak mat­ka. Spowiada­ją­ca się bohater­ka, która wsłuchu­je się w jej his­to­rie, takiego miejs­ca w społecznoś­ci sobie nie zna­jdzie. Wręcz prze­ci­wnie — wyglą­da na to, że przekroczy tą cienką granicę pomiędzy tym co jeszcze moż­na wpleść w tą trady­cyjną wiarę a tym co zaburza porządek. A wiado­mo, że porządek, zwłaszcza ten bos­ki jest najważniejszy. Stąd ta sama wiara która daje ludziom zako­rze­nie­nie sta­je się w opowieś­ci zarzewiem najwięk­szego konfliktu.

 

Cia­rkows­ka prowadzi nar­rację powoli, ale bard­zo pre­cyzyjnie. Niek­tóre z jej opisów, pozosta­ją w pamię­ci, niek­tóre reflek­sje wychodzą poza opowieść o niewielkiej wsi, staw­ia­jąc kluc­zowe pytanie o wiarę i Boga w życiu człowieka, o korze­nie każdego wyz­na­nia i o to jak religie zmieni­a­ją nasze pode­jś­cie do świa­ta, naszej w nim roli i tego jak patrzymy nawet własne ciała.

 

Jed­nocześnie nietrud­no w tej reflek­sji — która prze­cież wychodzi poza ramy jed­nej wsi, czy jed­nej biografii, znaleźć odbi­cie nie jed­nej his­torii o cud­ach i objaw­ieni­ach. Czy­ta­jąc o naras­ta­ją­cych emoc­jach, spo­rach, słowach wypowiedzianych nie w porę przy­pom­ni­ał mi się repor­taż „Cud­ow­na” Pio­tra Nes­terow­icza, który przed­staw­iał prawdzi­wą his­torię objaw­ienia w niewielkiej wsi. Tu autorce doskonale udało się zła­pać ten moment kiedy wiara zmienia się ze zwycza­ju w coś bardziej namacal­nego, co staw­ia wszys­t­kich przed koniecznoś­cią kon­frontacji. Czy ten Bóg, w którego wierzą i który jest wszędzie może być także real­nie w małej wsi. Czy może prze­maw­iać przez miejs­cową prostą dziew­czynę. A jeśli prze­maw­ia to czy komukol­wiek jest to na rękę?

 

Gdy­bym miała coś książce Cia­rkowskiej zarzu­cić, to moim zdaniem jest ona odrobinę za bard­zo wys­tu­diowana. Ta osad­zona wszędzie i nigdzie nar­rac­ja, poe­t­y­ck­ie opisy, to zaw­iesze­nie pomiędzy konkretem a ogól­noś­cią, to wpla­tanie jakże pop­u­larnych obec­nie opisów kobiecej cielesnoś­ci i sek­su­al­noś­ci. Bohaterowie, którzy są proś­ci, ale żyją w nich wielkie, niemal kos­miczne prawdy. A wszys­tko opowiedziane krótki­mi, moc­ny­mi akapitami.

 

Żad­na z tych rzeczy nie jest sama w sobie wadą, ale wszys­tkie na raz, spraw­ia­ją wraże­nie, doskon­ałego wypełnienia przepisu na ważną pol­ską lit­er­aturę współczes­ną. Czy to wada — chy­ba zależy od czytel­ni­ka, i jego emocji. Ja chy­ba wolę nar­rację mniej per­fek­cyjne, pęknięte, być może gubiące się nieco w konkre­cie, który tak częs­to wykole­ja poe­t­y­ck­ość opowieś­ci. Przy czym, żeby było jasne — to nie jest zarzut dyskwal­i­fiku­ją­cy, czy nawet świad­czą­cy o tym, że książ­ka jest zła. Raczej to szer­sza reflek­s­ja, że taki rodzaj pisa­nia jest obec­nie w modzie i niekoniecznie każde­mu się spodoba.

Nie mam wąt­pli­woś­ci, że „Dewoc­je” do wielu osób przemówią. Wiele osób zna­jdzie tam cho­ci­aż częś­ciowo odbi­cie włas­nych rodzin, czy wspom­nień o blis­kich, którzy w podob­ny sposób co bohaterowie wszy­wali Boga w swo­ją codzi­en­ność. Na pewno niejed­nej oso­bie ścier­pi­e­nie skóra czy­ta­jąc opisy lekcji kat­e­chezy bo to ta sama kat­e­cheza, którą prze­chodz­ił nieje­den uczeń w szkole. Jed­nocześnie autor­ka różnicu­je, tego Boga, w którego chci­ało by się wierzyć (takiego który ma czas zatrzy­mać się nad drogą mrów­ki) od tego, który jest zamknię­ty w ramach wiary katolick­iej. Co rzeczy­wiś­cie odd­a­je to ciągłe zma­ganie wielu osób, które chci­ały­by wierzyć poza religią, ale tu w Polsce się nie da, przy­na­jm­niej nie tak dłu­go jak dłu­go krzyż wskazu­je którędy do nieba.

 

We współpra­cy z wydawnictwem WAB

0 komentarz
1

Powiązane wpisy

situs domino99 Indonesia https://probola.club/ Menyajikan live skor liga inggris
agen bola terpercaya bandar bola terbesar Slot online game slot terbaik agen slot online situs BandarQQ Online Agen judi bola terpercaya poker online